सराफी दुकानाचा हिशोब इतर दुकानांसारखा नसतो. प्रत्येक बिलात वजन, टंच, आजचा भाव, मजुरी आणि GST एकत्र येतात; त्याशिवाय गहाण, उधारी, बचत योजना आणि कारागिराकडचे सोने सांभाळावे लागते. सराफ दुकानाच्या सॉफ्टवेअरमध्ये नक्की काय असायला हवे, ते या मार्गदर्शकात दिले आहे.
1. बिल: वजन, टंच आणि भावावरून
- निव्वळ वजन × त्या टंचाचा (22K, 18K) आजचा भाव = सोन्याची किंमत.
- मजुरी प्रति ग्रॅम, टक्केवारीत किंवा प्रति नग.
- खडे/स्टोनचे वजन आणि किंमत वेगळी.
- सवलत GST च्या आधी वजा व्हावी, म्हणजे कर जास्त लागत नाही.
- GST 3% (राज्यातच CGST 1.5% + SGST 1.5%).
- जुने सोने त्याच बिलात वजा, त्याच्या वजन आणि टंचासह.
| उदाहरण: 10 ग्रॅम 22K चेन | रक्कम |
|---|---|
| सोने: 10 ग्रॅम × ₹7,250 | ₹72,500 |
| मजुरी: 10 ग्रॅम × ₹600 | ₹6,000 |
| करपात्र मूल्य | ₹78,500 |
| GST 3% | ₹2,355 |
| एकूण | ₹80,855 |
भाव फक्त उदाहरणासाठी आहेत. स्वतःचा हिशोब करण्यासाठी आमचा मोफत गोल्ड प्राइस कॅल्क्युलेटर वापरा.
2. मोठ्या बिलाचे नियम
- ₹2 लाखांपेक्षा जास्त बिलावर ग्राहकाचा PAN किंवा फॉर्म 60 (आयकर नियम 114B).
- एका बिलावर ₹2 लाख किंवा त्याहून जास्त रोख घेता येत नाही (कलम 269ST).
- हॉलमार्क असलेल्या दागिन्यांच्या बिलावर HUID लिहा.
3. बारकोड टॅग आणि स्टॉक
प्रत्येक दागिन्याला स्वतःचा टॅग: वजन, टंच आणि HUID सह. बिल करताना टॅग स्कॅन केला की एकच दागिना दोनदा विकला जात नाही. महिन्यातून एकदा संपूर्ण शोरूम स्कॅन करून स्टॉक पडताळणी करा: कोणता दागिना गायब आहे, कोणता विकला गेला, लगेच कळते.
4. गहाण
गहाणाचे व्याज = मुद्दल × मासिक दर × महिने. उदा. ₹50,000 वर 1.5% महिना, 4 महिने = ₹3,000. सॉफ्टवेअरने प्रत्येक गहाणाचे आजपर्यंतचे व्याज दिवसांनुसार दाखवावे, अंशतः भरणा घ्यावा, मुदत संपलेली गहाणे वेगळी दाखवावीत आणि पावती छापावी. गहाण व्याज कॅल्क्युलेटर पण पाहा.
5. बचत योजना
11 महिन्यांच्या योजनेत प्रत्येक हप्त्याची पावती, उशिरा हप्त्याची आठवण, आणि योजना पूर्ण झाल्यावर रक्कम आणि बोनस थेट बिलात वजा. योजना 365 दिवसांच्या पुढे जाऊ नये याची काळजी घ्या.
6. ऑर्डर, कारागीर आणि दुरुस्ती
ग्राहकाची ऑर्डर ॲडव्हान्स आणि बुक केलेल्या भावासह; कारागिराला दिलेले सोने फाइन वजनात; परत आलेल्या मालात टंच, घट (वेस्टेज) आणि मजुरी; आणि प्रत्येक कारागिराकडे उरलेले फाइन सोने एका नजरेत.
7. CA साठी
महिन्याच्या शेवटी Tally फाइल आणि GSTR-1, GSTR-3B चे आकडे, म्हणजे CA ला काहीही पुन्हा टाइप करावे लागत नाही.
8. संपूर्ण सॉफ्टवेअर मराठीत
कर्मचाऱ्यांना इंग्रजी अवघड वाटले तर चुका होतात. ज्याची प्रत्येक स्क्रीन मराठीत आहे आणि प्रत्येक व्यक्ती स्वतःची भाषा निवडू शकते, असे सॉफ्टवेअर निवडा.
Infovion JMS मध्ये वरील सर्व सुविधा आहेत, प्रत्येक स्क्रीन मराठीसह 10 भारतीय भाषांमध्ये, आणि इंटरनेट बंद झाले तरी बिलिंग सुरू राहते. पुण्यातील Infovion Technologies ने बनवलेले. 30 दिवस मोफत वापरून पाहा. मराठीत Infovion JMS पाहा.
